Na Mazurach

Mazurskie impresje - informacje, ciekawostki i relacje z Warmii i Mazur
Ciekawostki i relacje

Obrzędy i zwyczaje na Warmii i Mazurach

19 października 2012

W tradycji mazurskiej zachowało się wiele elementów kultury pruskiej, które na przestrzeni wieków zmieszały się z obrzędami ludności napływowej oraz z tradycją chrześcijańską. Najwięcej obrzędów odbywało się w okresie zimowym. W trakcie adwentu grupy mieszkańców chodziły po wioskach w przebraniu odwiedzając po kolei wszystkie domy. Po zakończeniu adwentu odbywały się Godne Święta. Początkowo na Mazurach nie obchodzono wigilii, ale tego dnia odbywał się Slug ze Szemlem. Zwyczaj polegał na tym, że grupa mężczyzn lub chłopców ubierała się na biało i nosiła ze sobą drewnianego konia, rozdając podczas tej wędrówki słodycze i prezenty dla dzieci. Pierwsze choinki na Mazurach pojawiły się dopiero około 1910 roku. Wcześniej zamiast drzewka ustawiano zgodnie ze starosłowiańską tradycją snop zboża albo wieszano u powały sosnową gałąź. W okresie między Bożym Narodzeniem a świętem Trzech Króli odbywały się świeczki, nazywane też dwunastkami albo świętymi wieczorami – na podstawie tego, jak paliły się świece, określano pogodę na najbliższe dwanaście miesięcy. W Nowy Rok po wioskach wędrowały grupy mężczyzn przebranych za zwierzęta, co przypominało nieco tradycję kolędników. Obrzęd ten nazywano Rogalami.

W Sylwestra przygotowywano obrzędowe pieczywo, które miało kształt zwierząt gospodarskich. Pieczywo nazywane nowolatkami miało zapewnić zdrowie zwierząt i udaną hodowlę. Pomyślność drzew owocowych miało zapewnić obkładanie roślin słomą i oblepianie ich ciastem nowolatkowym. Potem następowały zapusty, w trakcie których dziewczęta wróżyły sobie, kiedy wyjdą za mąż. Na koniec zapustów odbywał się na Mazurach popielnik, a na Warmiach sucha środa.

Kolejnym ważnym okresem obrzędowym była Wielkanoc. Pierwszego dnia świąt obmywano się wodą, co miało zapewnić zdrowie i urodę, i smagano młode dziewczyny witkami. Śmigus dyngus dotarł na Mazury dopiero po drugiej wojnie światowej, kiedy to zwyczaj ten przynieśli ze sobą nowi osadnicy z innych części kraju. Bardzo hucznie obchodzono także noc świętojańską. Dziewczęta w tym okresie plotły wianki i wieszały je na drzewach, zapalano także obrzędowe ogniska. Pod koniec lata obchodzono dożynki, aż wreszcie w ostatnią noc listopada odbywało się Święto Zmarłych.

Podczas wesela bawiono się najpierw w domu panny młodej, potem w karczmie. O północy urządzano czepienie, a po długim świętowaniu młode małżeństwo przenosiło się do domu pana młodego.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *